براساس پيشبيني هاي موسسه فارستر در سال 2004، حجم تجارت الكترونيكي براي مناطق مختلف جهان به شرح جدول زير است. آمار تجارت الكترونيكي در سال 2004 مناطق ميليارد دلار درصد از كل امريكاي شمالي 3500 9/51 آسيا و اقيانوسيه 1600 7/23 اروپاي غربي 1500 2/22 امريكاي لاتين 8/81 2/1 ساير نقاط جهان 6/68 1 كل جهان 4/6750 100 آنكتاد در گزارش سالانه توسعه تجارت الكترونيكي، راهبردها و سياستهايي را كه كشورهاي جهان به طور عمومي براي توسعه تجارت الكترونيكي در پيش ميگيرند بررسي كرده و گزارشي از عملكرد كشورهاي مختلف ارائه ميدهد. در اين گزارش كه در سال 2002 منتشر شد، اين سياستها شامل مواردي ميشده است كه در جدول شماره 2 آمده است. بر مبناي اغلب پيش بيني هاي صورت گرفته بيش از 95 درصد حجم تجارت الکترونيکي دنيا در سطح کشورهاي توسعه يافته صورت مي گيرد و در اين ميان سهم قاره هايي نظير آفريقا و آمريکاي لاتين مجموعا کمتر از 1 درصد مي باشد. از سوي ديگر از ميان انواع مدل هاي تجارت الکترونيکي مدل بنگاه با بنگاه (B2B)، بيشترين حجم مبادلات تجارت الکترونيکي را به خود اختصاص داده و حدود 95 درصد تراکنش هاي تجارت الکترونيکي در سطح دنيا را شامل مي شود. برطبق آمارهاي رسمي در ايالات متحده آمريکا، تجارت الکترونيکي از نوع B2B در چند بخش صنعتي خاص متمرکز مي باشد که غالبا شامل صنايع توليدي و عمده فروشي است. بر اين اساس حجم تجارت الکترونيکي از نوع B2B در پايان سال 2005 در ايالات متحده آمريکا بالغ بر 8/1 تريليون دلار بوده است. در خصوص حجم تراکنش هاي برخط در کشورهاي اتحاديه اروپا آمارهاي دقيقي وجود ندارد ولي بر مبناي گزارش هاي موجود تقريبا اين رقم معادل 900 ميليارد دلار مي باشد که اغلب تراکنش نيز در سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان بوده است. البته بر اساس ميزان استفاده و کاربري تجارت الکترونيکي، کشورهاي اسکانديناوي در صدر کشورهاي اروپايي قرار دارند. کشورهاي توسعه يافته در منطقه آسيا و اقيانوسيه، به تجارت الکترونيکي به عنوان موج آينده مي نگرند حجم تراکنش هاي تجارت الکترونيکي از نوع B2B در اين مناطق رشد سريعي داشته و بر طبق پيش بيني هاي سازمان آنکتاد، از120 ميليارد دلار در سال 2002 به 200 ميليارد دلار در سال 2003 ، 300 ميليارد در سال 2004 و بيش از 2/1 تريليون دلار در سال 2007 بالغ شده است. در اين ميان حجم تراکنش هاي تجارت الکترونيکي از نوع B2B در برخي از کشورهاي اين منطقه رشد قابل ملاحظه اي داشته است براي مثال در کره جنوبي در سال 2006 در مقايسه با سال 2005، حجم مبادلات 7/14 درصد رشد داشته و بالغ بر 3/400 ميليارد دلار بوده است. در منطقه آمريکاي لاتين، حجم تجارت الکترونيکي عمدتا به کشورهاي آرژانتين، مکزيک و بيشتر از همه به برزيل اختصاص دارد، به نحوي که حجم تراکنش ها در اين منطقه در طي سه ماه اول امسال به بيش از 12 ميليارد دلار رسيده است. در برزيل 30 شرکت بزرگ اين کشور بيش از 90 درصد حجم تجارت الکترونيکي از نوع B2B کشور را در اختيار دارند و علاوه بر آن سهم عمده اي از کل مبادلات منطقه را نيز به خود اختصاص داده اند. در بخش خرده فروشي و يا تجارت بنگاه با مصرف کننده (B2C)، کاربران اينترنتي کشورهاي اسکانديناوي، انگلستان و ايالات متحده، بيشترين حجم تراکنش و خريدهاي برخط را به خود اختصاص داده اند. در منطقه اروپا، دانمارک با داشتن 34 درصد سفارشات برخط در سال 2007 در جايگاه برتر بهره برداري از تجارت الکترونيکي از نوع B2C قرار داشته است در حاليکه درهمين منطقه بلغارستان با داشتن 2 درصد حجم سفارشات الکترونيکي در پايين ترين سطح قرار دارد. همچنين در طي سال 2007، بيشترين شرکتهايي که خريدهاي خود را بصورت برخط انجام داده اند، شرکتهاي ايرلندي (53 درصد) بوده اند و بلغارستان و لتوني نيز از اين منظر هر کدام با 3 درصد سهم در جايگاه آخر قرار داشته اند. در بين کشورها و مناطق در حال توسعه، منطقه آسيا- اقيانوسيه در حدود 10 درصد از حجم فروشهاي برخط از نوع B2C را در اختيار دارد، که عمده اين تراکنش ها در کشورهاي ژاپن، استراليا و کره جنوبي (9/3 ميليارد دلار در سال 2006) صورت گرفته است. در اين منطقه، چين با داشتن بيشترين حجم کاربران اينترنتي که به سرعت نيز در حال افزايش هستند، در راستاي توسعه خريد برخط با دو مانع جدي يعني فقدان اعتماد کاربران و دسترسي بسيار محدود آنها به انواع کارت هاي اعتباري مواجه مي باشد. در منطقه آمريکاي لاتين، برزيل، آرژانتين و مکزيک همچنان بزرگترين بازار تجارت الکترونيکي از نوع B2C را در اختيار دارند. برزيل با دارا بودن 50 تا 60 درصد از کل خرده فروشي هاي برخط در آمريکاي لاتين، نسبت به دو کشور آرژانتين و مکزيک در جايگاه بالاتري به لحاظ بلوغ تجارت الکترونيکي قرار دارد. در اغلب کشورهاي قاره آفريقا، دسترسي افراد به زيرساخت هاي مناسب براي تجارت الکترونيکي بسيار محدود و هزينه بر مي باشد و غالبا دسترسي به اينترنت نيز تنها در نواحي شهري عمده امکانپذير است. بنابراين در سطح اين قاره، داده هاي قابل اتکاي اندکي در زمينه حجم تراکنش هاي تجارت الکترونيکي وجود دارد. به هر حال شواهد موجود نشان مي دهد که کشور آفريقاي جنوبي بيشترين سهم تجارت الکترونيکي اين قاره را به خود اختصاص داده است. در خصوص آمار تجارت الكترونيكي در ايران، تلاش هايي در خصوص اندازه گيري حجم تراكنشهايي كه در حوزه بنگاه با بنگاه صورت گرفته، انجام شده است،اما هنوز آمار دقيقي از جحم اين تراكنش ها وجود ندارد. در خصوص تجارت الكترونيكي از نوع بنگاه با مشتري نيز، براساس آمار موجود در سال 1384، 40 ميليارد ريال، در سال 1385، 100 ميليارد ريال و در سال 1386، در حدود 1000 ميليارد ريال بوده است. البته اين نكته قابل ذكر است كه اين ارقام شامل آن دسته از خريدهايي مي باشد كه تراكنش مالي آنها بصورت الكترونيكي بوده است. حال آنكه در حال حاضر بسياري از تراكنش ها در كشور ما از طريق پرداخت نقدي صورت مي گيرد و بنابراين حجم تراكنش هاي از نوع بنگاه با مشتري بسيار بالاتر از ارقام موجود مي باشد. |